Quantum 2.0 – weirdness in centimeter scale

ร่วมจัดโดย วิทยาลัยเพื่อการค้นคว้าระดับรากฐาน และกองการวิจัยและนวัตกรรม มหาวิทยาลัยนเรศวร

มหาวิทยาลัยนเรศวรจัดการบรรยายสาธารณะ หัวข้อ “ควอนตัม ที่ไม่เล็กอีกต่อไป โลกแห่งความประหลาดที่ขยายสู่ระดับมหภาค”
.
เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2568 ศาสตราจารย์ ดร.เภสัชกรหญิงกรกนก อิงคนินันท์ รองอธิการบดีฝ่ายพัฒนางานวิจัยและนวัตกรรม มหาวิทยาลัยนเรศวร เป็นประธานกล่าวต้อนรับและกล่าวถึงภาพรวมการจัดกิจกรรมอบรมเชิงแลกเปลี่ยน “NU Research World Café 2026” จัดโดยวิทยาลัยเพื่อการค้นคว้าระดับรากฐาน ร่วมกับกองการวิจัยและนวัตกรรม พร้อมรับฟังการบรรยายสาธารณะ หัวข้อ “ควอนตัม ที่ไม่เล็กอีกต่อไป โลกแห่งความประหลาดที่ขยายสู่ระดับมหภาค” เจาะลึก “ปรากฏการณ์การลอดอุโมงค์ควอนตัม” (Quantum tunnelling) และความประหลาดของโลกควอนตัม ทำความเข้าใจเกี่ยวกับปรากฏการณ์ควอนตัมที่ไม่ได้จำกัดแค่ระดับอะตอม แต่ปรากฏได้ในระดับมหภาค (Macroscopic level) โดยวิทยากรผู้เชี่ยวชาญระดับแนวหน้าของไทย คือ ดร.จิรวัฒน์ ตั้งปณิธานนท์ CEO และ Co-founder QTFT (บริษัทควอนตัมเทคแห่งแรกของไทย!) ซึ่งเคยร่วมงานกับทีมวิจัยของ John M. Martinis (ผู้ได้รับรางวัล Nobel สาขาฟิสิกส์ 2025) และทีม Quantum AI ของ Google ทำ Quantum Simulation บน Superconducting Qubits และ ดร.นินนาท แดงเนียม อาจารย์ประจำวิทยาลัยเพื่อการค้นคว้าระดับรากฐาน มหาวิทยาลัยนเรศวร และนักวิจัยแถวหน้าด้านควอนตัมคอมพิวเตอร์ ดำเนินรายการโดย รองศาสตราจารย์ ดร.สิขรินทร์ อยู่คง ผู้อำนวยการวิทยาลัยเพื่อการค้นคว้าระดับรากฐาน มหาวิทยาลัยนเรศวร ณ หอประชุมมหาราช 1 ศูนย์แสดงนิทรรศการและการจัดประชุมนานาชาติสมเด็จพระนเรศวรมหาราช มหาวิทยาลัยนเรศวร
.
ในงานนี้วิทยากรชี้ให้เห็นถึงพฤติกรรมแปลกประหลาดในโลกระดับอะตอม ไม่ว่าจะเป็น ได้แก่ superpostion, wave-particle duality, quantum tunnelling, entanglement และ qunatisation ของพลังงานหรือปริมาณอื่นๆ จากนั้นได้มีการพูดถึงการนำเอาสิ่งประหลาดเหล่านี้ไปสร้างเทคโนโลยีในรูปแบบต่างๆได้อย่างไร โดยเน้นที่ประเด็น Post-quantum cryptography (PQC) คือ ระบบการเข้ารหัสข้อมูลที่ถูกออกแบบให้ปลอดภัยแม้จะมี quantum computer ก็ตาม โดยใช้วิธีทางคณิตศาสตร์ที่เชื่อว่าควอนตัมไม่สามารถเจาะได้ง่าย และมีการกล่าวถึง NIST standardization คือ กระบวนการที่สถาบันมาตรฐานและเทคโนโลยีแห่งชาติของสหรัฐ (NIST) ทำเพื่อ คัดเลือกและกำหนดมาตรฐานเทคโนโลยีหรืออัลกอริทึม ให้เป็นมาตรฐานสากล โดยผ่านขั้นตอนการประเมิน ทดสอบ และตรวจสอบความปลอดภัย/ประสิทธิภาพอย่างเป็นระบบ ผลกระทบที่จะเกิดขึ้น
– ความปลอดภัยไซเบอร์ต้องอัปเกรดครั้งใหญ่: ระบบที่ใช้ RSA, ECC เสี่ยงถูกถอดรหัสเมื่อมีควอนตัม
– ภาคธุรกิจ/การเงินต้องปรับตัว: ระบบธนาคาร, การทำธุรกรรมดิจิทัล, บล็อกเชน ต้องเปลี่ยนไปใช้อัลกอริทึม PQC
– ภาครัฐต้องเตรียมมาตรฐานใหม่: เก็บข้อมูลลับ/ความมั่นคงต้องใช้การเข้ารหัสที่ต้านควอนตัม
– ค่าใช้จ่ายด้านโครงสร้างเพิ่มขึ้น: เปลี่ยนอุปกรณ์ รหัสผ่าน โปรโตคอล
– ความเสี่ยง “Harvest Now, Decrypt Later”: ข้อมูลที่ถูกเก็บไว้ตอนนี้อาจถูกถอดรหัสในอนาคตเมื่อควอนตัมพร้อม
แน่นอนว่างานที่จะเกิดขึ้นในอนาคตทางด้านนี้มีความเป็นไปได้มากมายทั้งในประเทศและต่างประเทศ ซึ่งตรงนี้น่าจะเป็นสิ่งที่น้องๆนักเรียน นักศึกษา ที่เข้ามาฟัง สามารถนำไปประกอบการตัดสิ้นใจที่จะเลือกเรียนในอนาคต
ทั้งนี้ฝากติดตามกิจกรรมดีๆของวิทยาลัยเพื่อการค้นคว้าระดับรากฐาน มหาวิทยาลัยนเรศวร ได้ทุกช่องทางไม่ว่าจะเป็น Facebook, Website และ Instragram